هنر خوشنویسی یکی از هنرهای برجسته ایرانی است که در گذشته تا کوشش هنرمندهن خوشنویس همواره راه پیشرفت وتکامل را پیموده است.
بررسی ها و پژوهش های تازه نشان می دهد که در عصر تکنیک فضا نه تنها هنر خوشنویسی پیشرفتی نکرده، بلکه دچار گونه ای واگشت و پس افتادگی گردیده است ودیگر مردم آنطور که باید دوستار فرا گرفتن خوشنویسی و خواستار زیبایی های این هنر نمی باشند و یا روی گار آمدن افزار و ماشین های جدید نگارش، توجه به این هنر را از بین برداشته است. هنر خوشنویسی و حس خط از دیرباز مورد توجه بوده و کار کسانیکه در خوشنویسی کوشش بکار نمی بردند مورد نکوهش واقع می شد.
اهمیت خط خوش به اندازه ای بود که آن را نصف علم می دانستند و می گفتند:( الخط نصف العلم ) توجه و عنایت بزرگان و دانشمندان روزگار گذشته به خط فراوان بود و در باره آن سخنها گفته و چیزها نوشته اند، از جمله شاعر معروف اصفهانی صائب شیرین سخن دیدن خط خوش را بهتر بالا تر از خواندن گفتارهای سودمند می داند که ان خط خوش گویا و نمایانگر آنهاست .
با توجه به اهمیتی که پیشینیان ما به خوشنویسی می داده اند و کم مهری ناگفتنی که امروز نسبت به این هنر موجود است زود باشد که این هنر از جرگه هنرهای زیبای ما رخت بربندد وبه د یار نیستی رهسپار گردد و شکستی جبران ناپذ یر پیکر زبان و ملیت و اد بیات و هنرهای ظریفه ما وارد شود.
پیشرفت و ترقی هر ملتی با ترویج علم و هنر نسبت مستقیم دارد که آن نیز به نوبه خود مربوط به گفتار و کتاب است. ازاین رو باید رهبران قوم برای سوق دادن ملت به راه ترقی و تعالی توجهی کامل به زبان و خط ایرانی بنمایند. جای بسی خوشوقتی است که در پهنه سرزمین وسیع ما افرادی از گذ شته تا به امروز به خوشنویسی توجهی کافی داشته اند و همواره به ترجمه های کارنامه ای خطاطان و خوشنویسان پرداخته اند و دست به تالیفات و تصنیفات سودمند و تذکره های مفید زده اند.
امید است که انتشار این نشریه نیز گامی در جهت شناساندن این هنر بوده وبه ترقی و تعالی این هنر کمک بنماید.
+ نوشته شده در شنبه نوزدهم خرداد 1386ساعت 18:13 توسط عذرا
|
خوشنويسى از هنرهاى ديرين، بالنده و ارزنده ژاپن است، و آئينه ذوق و زيبايىدوستى مردم سرزمين آفتاب. نقشِ گرم و چشمنوازواژگان كه با پيچش و چرخش چالاك و هنر آفرين قلم مو بر برگ كاغذ مىنشيند، و ارج و قدرى كه اين هنر سخنگوى نزد اهل معرفت ونيز عامه مردم دارد، در اين سوى شرق هم والا و تابناك و از ارزشهاى فرهنگ و ادب است، و برابر نهاد آن با خوشنويسى فارسىنمودارى از همسويى هنرِ ايران و ژاپن.
خوشنويسىِ فارسى بيشتر به خط نستعليق است، و خطنگارى ژاپنى به سبكهاى گونهگون و بيشتر به شيوه سوءشو Sosho كهانحناهاى هنرمندانه آن به خط شكسته فارسى مىماند - هر چند كه در خوشنويسى ژاپنى قلممو در كار است.
چند سالى پيش نمايشگاهى در ناحيه كانساى (گستره اوساكا - كيوتو - كوبه - نارا) برگزار شد كه نمونههايى از آثار خوشنويسىفارسى را با چند قطعه خوشنويسى ژاپنى كه با قلم نى نگاشته شده بود به معرض ديد هنردوستان گذاشت. خوشنويسى ژاپنى با نِى، كهچيز تازهايست، شوق و كنجكاويم را برانگيخت: به پرس و جوُ برآمدم، و آقاى مون چوُ ابداع كننده اين شيوه و خطاط قطعههاىموصوف كه از اشتياقم شنيد با محبت بسيار و با چند نمونه از آثارش پيشم آمد و به شرح و بيانِ تاريخچه كارِ هنريش نشست. گفت كهحدود هفت دهه پيش در ايالت نارا به دنيا آمده و از كوچكى با قلم مو، به شيوه خوشنويسى ژاپنى، خطاّطى مىكرده و ذوق وچيرهدستى خود را در اين هنر پرورش مىداده است، امّا شيوه رايج خوشنويسى ژاپنى و مكتبهاى شناخته شده آن مانند مكتبِ«هانانو» و مكتب «اوچانو» (كه از استادان صاحب سبكِ اين هنر نام گرفتهاند)، با پايبندى كه به اصول و قواعد قديم و يكنواختىاى كهدارند، راضيش نساخته و در پى ابداعى در اين عرصه بوده است، و مىخواسته تا طرحى نو در اندازد. به اين انگيزه، از بست سالى پيشراهيابى تازه براى خطاطى، مثلاً با برگ گياه يا شاخه درخت، آزموده و سرانجام دريافته كه نى كه در خوشنويسىِ فارسى هم هنرآفرينىدارد بهترين وسيله نشان دادن افسونِ تصويرى كلام بر كاغذ است. پس با كوشش فراوان و تجربههاى پى در پى توانسته است با تراشيدنو به هم پيوستن قطعههاى نى، و تعبيه شيارهايى بر جدارِ بيرونى آن قلمهايى بسازد كه مركب را بر سر نگهميدارد، و با پيچ و تابموزون و چرخش خوش خرام بر صفحه كاغذ نقشهايى جاندار و زيبا از خوشنويسى ژاپنى به شيوهاى تازه مىآفريند. در سال 1992 م.كه تلاش او در اين كار به توفيق انجاميد، «چوُكوُساى» را تخلّص هنرى خود برگزيد. (1) اين نام مركّب با واژهاى كه معنىِ نى يا خيزران داردساخته شده است. «تاكِه» يا نى در ژاپن و نزد ژاپنيان بسى پرارج است، و به راههاى گوناگون در زندگى ژاپنى به كار مىآيد. از چوبهاىكوچك غذاخورى (در ژاپنى، «هاشى») گرفته تا ستون عمارتهاى زيباى ژاپنى و پايه پلهاى زيبا و نفيس را از «تاكه» مىسازند، و جوانهخيزران كه «تاكه - نو - كو» خوانده مىشود و در بهار بار مىآيد در آشپزى ژاپنى جاى خاصى دارد. مىتوان گفت كه زندگى ژاپنى بى نىو خيزران لطف و گيرايىاش را به اندازه بسيار از دست مىدهد. اين گياه در ژاپن گونههاى فراوان دارد، و در فصلِ سرما گل مىدهد.
در خوشنويسى ژاپنى با نى، قلم از چپ به راست مىلغزد، و چرخش دايرهوار آن بر برگ كاغذ انحناهايى زيبا و چشمنواز مىنشاند.متونِ خوشنويسى ژاپنى بيشتر شعر كوتاه ( «تانكا»، شعر پنجبندىِ 31 هجايى، يا «هايكوُ»، شعر سه بندىِ 17 هجاتى) و واژگان كليدىمانندِ شادى، اميد، عشق، صفا، صدق، مِهر و فضيلت است. آقاى مون چوُ بيشتر دوست دارد كه كلمه ميچى، به معنى راه يا طريقت، را -كه به نقش و نماهايى رازگونه و هنرمندانه در مىآيد - خوشنويسى كند؛ و شمارى بسيار از قطعههاى خطاطى شده با نىِ او نقش اينكلمهها يا تركيبهاى بر ساخته از آن بر كاغذ است.
1) چوُكوُ» تلفّظ چينىِ نشانه نگارشى براى نى است، كه در ژاپن «ئون» يا، بيشتر و در زبانِ هر روزه، «تاكِه» خوانده مىشود. + نوشته شده در جمعه هجدهم خرداد 1386ساعت 5:13 توسط عذرا
|
