تبليغاتX
سماع قلم

سماع قلم

خوشنویسی

خوشنویسی همپای سایر هنرها پیشرفت نکرده است

 

هنر خوشنویسی یک قابلیت سنتی دارد و همواره بر مبنای آن حرکت کرده است. بنابراین نمی‌توان توقع داشت این هنر همپای سایر هنرها حرکت و پیشرفت کند.

محمدعلی سبزه کار، سرپرست انجمن خوشنویسان شرق تهران، در گفتگو با خبرنگار "مهر" با اعلام این مطلب گفت: "هنر ما به شدت هنری سنتی بوده و در پایگاههای درون کشور به حرکت خود ادامه داده است. بنابراین همواره حرکت هایی بطئی و کند داشته است. در واقع اگر می بینیم هنر خوشنویسی ما در قیاس با رشته هایی چون مجسمه سازی، نقاشی و عکاسی پیشرفت چندانی نکرده به این دلیل است که برخی هنرها به عوامل اصالتی و وراثتی هنری برمی گردد."

وی افزود: "با این تقدیر، شدت و حدت هایی که باید درباره خوشنویسی صورت می گرفت در اجتماع ما بسیار محدود بوده است. البته به این مساله نیز توجه داشته باشید که زبان و خط در ردیف چیزهایی هستند که نمی توان هر روز به تغییر و تحول در آنها پرداخت. خط یک قابلیت سنتی دارد و همواره بر مبنای آن حرکت کرده است. بنابراین نمی توان توقع داشت که هنر خوشنویسی همپای سایر هنرها حرکت کرده و پیشرفت شایانی داشته باشد. نه تنها در گذشته بلکه از این به بعد نیز خوشنویسی همین مسیر را طی می کند. خط از زمان قاجار تاکنون بطئی ترین حرکت ها را داشته است."

سبزه کار ادامه داد: "اینکه چرا گالری دارها این روزها کمتر متولی برگزاری نمایشگاههای خوشنویسی می شوند به این دلیل است که شاید قابلیت های خط نزد گالری دارها و مخاطبان شناخته شده نیست. در واقع خوشنویسی در ارتباطات عمومی به آن شکلی که باید گسترش داده نشده است. به این دلیل است که خوشنویسی در برگزاری نمایشگاهها در بیشتر موارد با شکست از جانب مخاطب و فروش مواجه شده است. این در حالی است که نقاشی با اقبال بهتری مواجه بوده و به همان نسبت خوشنویسی آرام به گوشه ای خزیده و مهجور مانده و تنها با حمایت های دولتی است که می توان آن را پررنگتر کرد."

وی در پاسخ به این پرسش که چرا استادان تازه ای در این عرصه تربیت نشده اند نیز گفت: "متاسفانه این یک نقیصه در حوزه خوشنویسی است. البته زمانی که من عضو شورای عالی انجمن خوشنویسان کشور بودم می دیدم که اقداماتی از جمله نوشتن آئین نامه ها و مدارک فوق ممتاز استادی در این زمینه در دست اجراست. اما به این خاطر که انجمن به شکل سیستماتیک این کار را دنبال نکرد، به مرحله عمل نرسید. بنابراین با ترغیب انجمن خوشنویسان و نوشتن برنامه های آموزشی می توان این مقوله را جامه عمل پوشاند."

این استاد خط نستعلیق در ادامه درباره تعلق خاطر خطاطان به نوشتن شعرهای کلاسیک خاطرنشان کرد: "هنر خوشنویسی هنری سنتی است که در ردیف حرکت های امروزی قرار ندارد و از دیرباز بین خوشنویسان معمول بوده که به اشعار کلاسیک برای ارائه اثر روی می آوردند. نه اینکه اهانتی به فرم و فضای آثار ادبی جدید وارد شود، بلکه اشعار سنتی همواره با علاقمندی بیشتری رو به رو بوده است."

وی در پاسخ به این پرسش که چرا هیچ وقت دست اندرکاران به این فکر نیفتادند رشته خوشنویسی را به عنوان رشته ای آکادمیک وارد دانشگاهها کنند گفت: "بارها این مساله پیشنهاد شد. حتی دوره ها و مطالبی پیرامون این موضوع نیز بیان شد که 48 واحد مستقل در دانشگاهها برای این رشته در نظر گرفته شود. در حال حاضر واقعا نیاز به آموزش این رشته در دانشگاهها هست . قبول دارم برخی سرفصل هایی که در انجمن تدریس می شود کهنه است و معتقدم باید تحت نظر نخبگان نو شود. این موارد حتما باید زیرمجموعه شورای انقلاب فرهنگی باشد و با همکاری سازمان های مربوطه اصلاح شود."

محمدعلی سبزه کار در حال حاضر سرپرست انجمن خوشنویسان شرق تهران است و مدت سی سال است به تدریس رشته نستعلیق می پردازد. برگزاری کلاس ها، توسعه آموزش و برگزاری امتحانات

از محورهای اصلی فعالیت انجمن خوشنویان شرق تهران است.

                                              

       منبع خبرگزاری مهر                                                       

+ نوشته شده در  چهارشنبه سیزدهم تیر 1386ساعت 6:13  توسط عذرا  | 

اهمیت خط زمينه در خوشنویسی

 

 به دست نوشته‌هاي زير نظري بياندازيد:






به نظرشما چطورند؟ زيبايند يا نه؛ معمولی، مثل خط هزاران نفر ديگر؟ اصلا چطور می‌شود که خوش‌خط تر نوشت؟ يا حداقل خط تحريری‌مان بهتر شود تا مجبور نشويم خودمان هم همراه نوشته‌هايمان برويم تا آنها را بخوانيم؟

بارها در برابر اين سوال قرار گرفته‌ام که : « چطور می‌شود خوشنويس شد؟ »
پاسخ به اين سوال چندان آسان نيست. زيرا برای خوشنويس شدن، علاوه بر آموزش قواعد و تمرين فراوان و مستمر، نکته‌هايی هست که کسب آنها جز به رياضت و نظر لطف زيبايی‌آفرين ممکن نيست.

چنانکه استادان خط در سرمشق‌های خود نوشته‌اند :

ای که خواهی که خوشنويس شوی
خلق را مونس و انيس شوی

ترک‌ آرام و خواب بايد کرد
وين به عهد شباب بايد کرد

داند آن‌کس که آشنای دل‌ست
که صفای خط از صفای دل‌ست


با اين همه، خوش خط شدن و نوشتن خط تحريری زيبا و خوانا کار چندان دشواری نيست. و من سعی کرده‌ام در سه بخش ( سه قدم! ) بطور خلاصه و فشرده اصولی را ذکر کنم که رعايت و بکارگيری آن‌ها، خوانايی و زيبايی خط تحريری را به ميزان اعجاب‌آوری بهبود می‌بخشد.

قدم اول : رعايت خط زمينه ( کرسی )
خط زمينه، خطی است که موقعيت حروف و کلمات را در متن تعيين می‌کند و جايگيری آنها در سطر نسبت به‌آن تنظيم می‌شود و بر دو نوع کلی است :
۱- خط زمينه‌ افقی : که در راستای افق ( خوابيده ) رسم می‌شود و با تعريف محور همنشينی کلمات در سطر، باعث می‌شود تا حروف در جای خود بنشينند.



خط زمينه‌ افقی را می‌توان به پنج خط تقسيم کرد که فاصله آنها با نقطه ( معيار سنجش اندازه‌ها و تناسب در خط که در خط تحريری به صورت يک دايره کوچک توخالی مشخص می‌شود. نقطه در خط همان نقشی را دارد که پيمانه در آشپزی !)

دقت کنيد که فاصله‌‌ خطوط افقی يکنواخت مساوی با يک نقطه است و فقط فاصله‌ خط چهارم از خط اصلی معادل دو نقطه می‌باشد.



حروف ساده مانند ( ب ، ف ، د ، ر ، و ... ) معمولا روی محور اصلی قرار می‌گيرند و اين خط زمينه اصلی نگارش است.



ابتدا و انتهای همه حروف، همواره روی يکی از اين خط‌ها قرار دارد که البته ابتدای سرکش
( ک ) و انتهای حرف ( م‌ ) از اين قاعده مستثناست



۲- خط زمينه عمودی ( ايستاده ) : خطی فرضی است که بر خط زمينه افقی (محور اصلی ) عمود است و زاويه نگارش حروف و کلمات نسبت به آن سنجيده می‌شود



در نظر داشتن اين خط باعث می‌شود تا حروفی مانند ( ا ، ل ، م ، ... ) که حرکت قلم در آنها بيشتر در محور عمودی است، نسبت به اين خط مقايسه شوند و در نتيجه کج و ناموزون نوشته نشوند.



به نمونه خط زير که خطوط زمينه آن را برايتان برجسته کرده‌ايم،دقت کنيد و آن را با نوشته‌هايی که در ابتدای اين صفحه آورده‌ايم، مقايسه کنيد. ببينيد که چطور رعايت خط‌های زمينه‌های افقی و عمودی می‌تواند موجب و موجد زيبايی خط شود.



بحث خط زمينه در خوشنويسی، موضوعی مفصل و نسبتا پيچيده است که مجال طرح کامل آن در اينجا نيست. اما همين مقداری که گفته شد، از مباحث اوليه و ابتدايی در خوشنويسی است که رعايت آنها برای زيبا شدن خط ضروری است. پيشنهاد می‌کنم که با خوب نگاه کردن به خطوط و دقت در چگونگی قرارگيری و اصطلاحاً نشستن حروف و کلمات بر خط زمينه، خط خود را در اين زمينه بهتر کنيد.

+ نوشته شده در  چهارشنبه سیزدهم تیر 1386ساعت 0:15  توسط عذرا  |